{"id":794,"date":"2023-04-10T20:38:36","date_gmt":"2023-04-10T20:38:36","guid":{"rendered":"http:\/\/ustniki.pl\/?page_id=794"},"modified":"2023-04-10T20:39:30","modified_gmt":"2023-04-10T20:39:30","slug":"odpowiedzialnosc-cywilna","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ustniki.pl\/?page_id=794","title":{"rendered":"Odpowiedzialno\u015b\u0107 cywilna"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zasady odpowiedzialno\u015bci w prawie cywilnym<\/strong><\/p>

\u00a0<\/p>

Istnienie zasad odpowiedzialno\u015bci jest w oczywisty spos\u00f3b konieczne. Stanowi\u0105 one swoisty \u201ebezpiecznik\u201d chroni\u0105cy podmiot przed nies\u0142usznym podleganiem odpowiedzialno\u015bci. Aby roszczenie by\u0142o uzasadnione i mog\u0142o by\u0107 przyznane, nale\u017cy wpierw przypisa\u0107 \u2013 wedle jednej z zasad, kt\u00f3re dzi\u015b om\u00f3wimy \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 konkretnemu podmiotowi.<\/p>

Klasycznie rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwie zasady:<\/p>

zasad\u0119 winy;<\/strong><\/p>

zasad\u0119 ryzyka.<\/strong><\/p>

Uzupe\u0142nia je zasada s\u0142uszno\u015bci \u2013 dzia\u0142aj\u0105ca subsydiarne w stosunku do dw\u00f3ch podanych powy\u017cej.<\/p>

Zasada winy<\/strong><\/p>

Art. 415 k.c. stanowi: \u201dKto z winy swej wyrz\u0105dzi\u0142 drugiemu szkod\u0119, obowi\u0105zany jest do jej naprawienia\u201d. Jest to fundament odpowiedzialno\u015bci deliktowej. Poj\u0119cie winy nie zosta\u0142o zdefiniowane, ale doktryna przyjmuje, \u017ce na poj\u0119cie winy sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 dwa elementy: obiektywny i subiektywny.<\/p>

Obiektywny to bezprawno\u015b\u0107 dzia\u0142ania lub zaniechania osoby odpowiedzialnej za dzia\u0142anie. Istniej\u0105 okoliczno\u015bci wy\u0142\u0105czaj\u0105ce bezprawno\u015b\u0107. S\u0105 to: obrona konieczna (czyli odparcie bezpo\u015bredniego i bezprawnego zamachu na jakiekolwiek dobro w\u0142asne lub innej osoby), stan wy\u017cszej konieczno\u015bci (oznaczaj\u0105cego odwr\u00f3cenie bezpo\u015bredniego niebezpiecze\u0144stwa gro\u017c\u0105cego ze strony zwierz\u0119cia lub rzeczy), dozwolona samopomoc (przewidziana w przypadkach okre\u015blonych w ustawie), zgoda poszkodowanego i wykonywanie w\u0142asnych praw podmiotowych.<\/p>

Subiektywny wi\u0105\u017ce si\u0119 z psychicznym nastawieniem sprawcy do czynu. Przy odpowiedzialno\u015bci na zasadzie winy poszkodowany musi udowodni\u0107 sprawcy win\u0119, swoj\u0105 szkod\u0119 i adekwatny zwi\u0105zek przyczynowy mi\u0119dzy nimi.<\/p>

Powszechnie przyjmuje si\u0119, \u017ce win\u0105 jest ka\u017cde zachowanie si\u0119 sprzeczne z dzia\u0142aniem ludzi ostro\u017cnych i szanuj\u0105cych prawa innych, i to bez wzgl\u0119du na to, czy obowi\u0105zek takiego post\u0119powania wynika z przepis\u00f3w czy tylko z istoty wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. Wina mo\u017ce polega\u0107 na dzia\u0142aniu umy\u015blnym albo na dzia\u0142aniu nieumy\u015blnym. Wina umy\u015blna zachodzi, gdy sprawca jest \u015bwiadomy szkodliwo\u015bci skutku jego zachowania si\u0119 lub co najmniej si\u0119 na\u0144 godzi. O winie nieumy\u015blnej m\u00f3wimy w\u00f3wczas, gdy sprawca z powodu lekkomy\u015blno\u015bci lub niedbalstwa nie przewidzia\u0142 skutk\u00f3w swego dzia\u0142ania.<\/p>

Odpowiedzialno\u015b\u0107 os\u00f3b zobowi\u0105zanych do nadzoru opiera si\u0119 na zasadzie winy domniemanej. Zobowi\u0105zany do pe\u0142nienia nadzoru nad osob\u0105, kt\u00f3rej winy przypisa\u0107 nie mo\u017cna (ma\u0142oletni, osoba niepoczytalna z powodu stanu psychicznego lub cielesnego), jest obowi\u0105zany do naprawienia szkody wyrz\u0105dzonej przez t\u0119 osob\u0119. W takim wypadku, aby uwolni\u0107 si\u0119 od odpowiedzialno\u015bci, nale\u017cy wykaza\u0107, \u017ce prawid\u0142owo wykonywa\u0142o si\u0119 obowi\u0105zek nadzoru.<\/p>

Zasada ryzyka<\/strong><\/p>

Jest to najostrzejsza z form odpowiedzialno\u015bci przewidziana w kodeksie cywilnym (art. 430, 433\u2013435). Wed\u0142ug tej zasady odpowiada samoistny posiadacz budowli za szkody wyrz\u0105dzone przez zawalenie si\u0119 budowli lub oderwanie si\u0119 jej cz\u0119\u015bci. Taki re\u017cim odpowiedzialno\u015bci przewidziano r\u00f3wnie\u017c dla zajmuj\u0105cego pomieszczenie mieszkalne, a konkretnie z powodu szk\u00f3d wyrz\u0105dzonych wyrzuceniem, wylaniem lub spadni\u0119ciem jakiegokolwiek przedmiotu. Trzeci, zdecydowanie najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cy przypadek takiej odpowiedzialno\u015bci to odpowiedzialno\u015b\u0107 prowadz\u0105cego na w\u0142asny rachunek przedsi\u0119biorstwo wprawiane w ruch za pomoc\u0105 si\u0142 przyrody. Tym terminem okre\u015bla si\u0119 wszystkie podmioty wyst\u0119puj\u0105ce w obrocie gospodarczym, kt\u00f3re w swojej dzia\u0142alno\u015bci wykorzystuj\u0105 energi\u0119. Takie rozumienie jest bardzo szerokie i de facto dotyczy wszystkich uczestnik\u00f3w gry rynkowej.<\/p>

\u00a0Uwolni\u0107 si\u0119 od odpowiedzialno\u015bci na zasadzie ryzyka mo\u017cna jedynie wtedy, gdy wyka\u017ce si\u0119, \u017ce szkoda nast\u0105pi\u0142a:<\/p>

wskutek si\u0142y wy\u017cszej,<\/strong><\/p>

wy\u0142\u0105cznie z winy poszkodowanego,<\/strong><\/p>

z winy osoby trzeciej, za kt\u00f3r\u0105 podmiot nie ponosi odpowiedzialno\u015bci.<\/strong><\/p>

Si\u0142a wy\u017csza<\/strong>\u00a0<\/strong>jest to zdarzenie nadzwyczajne, zewn\u0119trzne i niemo\u017cliwe do przewidzenia i zapobie\u017cenia jego skutkom. Dotyczy to zw\u0142aszcza zjawisk naturalnych o charakterze katastrofalnym, a tak\u017ce zdarze\u0144 nadzwyczajnych w postaci zaburze\u0144 \u017cycia spo\u0142ecznego takich jak wojna, zamieszki.<\/p>

Nadzwyczajno\u015b\u0107 si\u0142y wy\u017cszej \u0142\u0105czy si\u0119 niejednokrotnie z niemo\u017cliwo\u015bci\u0105 przewidzenia jej wyst\u0105pienia. Bywa jednak, \u017ce przy obecnym stanie wiedzy o zjawiskach przyrody, o ile przewidzenie ich wyst\u0105pienia jest mo\u017cliwe, tak zapobie\u017cenie im wykracza poza mo\u017cliwo\u015bci cz\u0142owieka. Jedyne, co mo\u017cna uczyni\u0107, to minimalizowa\u0107 szkody.<\/p>

Wy\u0142\u0105czna wina<\/strong>\u00a0w spowodowaniu szkody, przewidziana w\u00a0art. 435 \u00a7 1\u00a0k.c., wyst\u0119puje tylko wtedy, gdy zawinione dzia\u0142anie poszkodowanego by\u0142o jedyn\u0105 przyczyn\u0105 wypadku.<\/p>

Osoba trzecia<\/strong>\u00a0435 \u00a7 1 k.c. jest\u00a0osoba, za kt\u00f3r\u0105 odpowiedzialno\u015bci nie ponosi prowadz\u0105cy zak\u0142ad lub przedsi\u0119biorstwo.\u00a0Osoba trzecia\u00a0nie mo\u017ce by\u0107 anonimowa musi zosta\u0107 zidentyfikowana, poniewa\u017c jej niezidentyfikowanie mo\u017ce skutkowa\u0107 upadkiem omawianej przes\u0142anki egzoneracyjnej.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zasady odpowiedzialno\u015bci w prawie cywilnym \u00a0 Istnienie zasad odpowiedzialno\u015bci jest w oczywisty spos\u00f3b konieczne. Stanowi\u0105 one swoisty \u201ebezpiecznik\u201d chroni\u0105cy podmiot przed nies\u0142usznym podleganiem odpowiedzialno\u015bci. Aby roszczenie by\u0142o uzasadnione i mog\u0142o by\u0107 przyznane, nale\u017cy wpierw przypisa\u0107 \u2013 wedle jednej z zasad, kt\u00f3re dzi\u015b om\u00f3wimy \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 konkretnemu podmiotowi. Klasycznie rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwie zasady: zasad\u0119 winy; zasad\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","footnotes":""},"class_list":["post-794","page","type-page","status-publish","hentry","entry","owp-thumbs-layout-horizontal","owp-btn-normal","owp-tabs-layout-horizontal","has-no-thumbnails","has-product-nav"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ustniki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ustniki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ustniki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ustniki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ustniki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=794"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ustniki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/794\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":798,"href":"https:\/\/ustniki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/794\/revisions\/798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ustniki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}